انتخاب رشته، به عنوان اصلی ترین و حساس ترین مرحله کنکور سراسری، سرنوشت داوطلبان را رقم می‌زند. مبنای انتخاب رشته،‌علاقه داوطلب با توجه به توان، استعداد و برخی معایرهای دیگر است و ملاک قبولی و افزایش شانس قبولی نیز، نمره علمی است، نه اولویت انتخاب.

انتخاب باید با آگاهی و شناخت کامل و براساس اطلاعات صحیح صورت گیرد، چون عوامل زیادی در انتخاب رشته دخیلند و ملاک‌های زیادی، انتخاب را جهت می‌دهند.

به گزارش خبرنگار صنفی آموزشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، برای کسب آگاهی و شناخت درباره رشته‌ها و دانشگاهها، می‌توان از مراجع متعددی کمک گرفت، مراجعی چون خانواده، دانشجویان و فارغ‌التحصیلان هر رشته، مراجعه به دانشگاه، مشورت با دوستان و همکاران، رسانه‌های جمعی، مراجعه به کتاب‌ها و نشریات و مشاوره با دبیران و مشاوران تحصیلی که در این میان، ‌کسانی که مورد مشورت قرار می‌گیرد و در امر انتخاب رشته مشورت می‌دهند، اعم از دوستان و مشاوران و دبیران، نقش و تاثیر قابل توجهی دارند و به همین دلیل، باید شایستگی، توان، اطلاعات و صداقت کافی و وافی را برای این کار داشته باشند، بنابراین با کسانی مشورت کنید که

الف – آگاهی و شناخت کافی درباره موضوع مورد نظر شما داشته باشند و بتوانند به شما کمک کنند.

ب – توانایی و تمایل به مشاوره و دادن اطلاعات لازم و مفید را داشته باشند.

ج – قابل اعتماد باشند، چون شما می‌خواهید بر مبنای این اطلاعات تصمیم بگیرید.

د – با حوصله، دارای سعه صدر، وسعت نظر، بی طرف و متعادل باشند.

مشورت گرچه تجربه دیگران را در اختیار ما قرار می‌دهد و به ما کمک می‌کند که در انتخاب صحیح، آگاهانه عمل کنیم، اما نکته مهم این است که مشورت نباید جای تصمیم را بگیرد، بلکه این شما هستید که با کمک مشورت‌ها، تصمیم نهایی را می‌گیرید و رشته‌های مورد نظر را خود انتخاب می‌کنید؛ بنابراین، پس از کسب آگاهی‌های لازم و استفاده از نظرات مشورتی دیگران، اقدام به انتخاب رشته کنید.

کنکوریها چه رشته‌هایی را باید انتخاب کنند

حال با این مقدمه می‌خواهیم بگوییم که چه رشته‌هایی را انتخاب کنید:

1 - رشته‌هایی را انتخاب کنید که مجبور به تغییر آن نباشید.

هرگز به امید تغییر رشته و یا انصراف از تحصیل و شرکت مجدد در کنکور، انتخاب رشته نکنید. تغییر رشته همواره مشکلاتی به همراه داشته و ضوابطی دارد که دارا بودن آن ضوابط،‌ لازم و ضروریست.

به علاوه، انصراف از تحصیل در رشته قبولی (بویژه رشته‌هخای روزانه)، یک نوبت قبولی محسوب می‌شود و با این کار، علاوه بر محرومیت یک ساله برای شرکت در آزمون، فقط یک نوبت دیگر شانس و امکان قبولی دارید؛ به علاوه، هیچ تضمینی وجود ندارد که با انصراف از تحصیل، بار دیگر حتما بتوانید در رشته بهتری قبول شوید، بنابراین رشته‌هایی را انتخاب کنید که مجبور به تغییر آن نباشید. از سوی دیگر، نتایج بررسی‌ها نشان داده است که قبولی در رشته‌ای که پذیرفته شدگان به آن علاقه ندارند، سبب افت تحصیلی آنان نیز شده است.

2 - رشته‌هایی را انتخاب کنید که توان علمی لازم برای ادامه تحصیل در آن رشته را داشته باشید.

بسیاری از داوطلبان صرفا بر مبنای عنوان و مقبولیت اجتماعی که دانشجویان و فارغ التحصیلان آن رشته‌ها دارند، به اینگونه رشته‌ها گرایش پیدا می‌کنند، ولی پس از گذراندن تعداد اندکی از واحدهای درسی، متوجه می‌شوند که کشش علمی لازم برای تحصیل در این رشته را ندارند و ناچار به تغییر رشته و گاهی، مشروط شدن، انصراف و اخراج می‌شوند.

3 - رشته‌هایی را انتخاب کنید که علاوه بر توان علمی، به آن علاقه‌مند باشید و از تحصیل در آن رشته، لذت ببرید و برای ارتقای علمی در آن رشته، با انگیزه و علاقه مند باشید و دائما تلاش کنید.

4 - در انتخاب رشته‌ها، انتظارات خود را تعدیل کنید و رشته‌های مورد علاقه را با توجه به نمرات آزمون، توان علمی، استعداد و مندرجات کارنامه انتخاب کنید.

5 - با انتخاب رشته‌هایی که به آن علاقه‌مند هستید، ولی نمره لازم برای قبولی در آن را ندارید، خود را از انتخاب سایر رشته‌هایی که شانس قبولی شما در آن رشته‌ها بیشتر است،‌ محروم نکنید. معمولا همه داوطلبان تمایل دارند در رشته‌های مطلوب – به زعم خودشان – پذیرفته شوند؛ لذا با انتخاب این رشته‌ها، شانس خود را برای قبولی در رشته‌های دیگر از بین می‌برند. توجه داشته باشید که با پر شدن فرم انتخاب رشته و انتخاب 100 کد رشته از میان رشته‌های مطلوب، فرصت انتخاب بسیاری از رشته‌ها را از دست می‌دهید.

6 - تحصیل در برخی از دوره‌ها نظیر دوره شبانه (نوبت دوم)، دانشگاه پیام نور و موسسات غیرانتفاعی مستلزم پرداخت شهریه و هزینه است که جزئیات آن در دفترچه راهنمای انتخاب رشته خواهد آمد؛ لذا در رشته‌های انتخابی به این نکات توجه داشته باشید.

7- در انتخاب رشته‌ها، به دوری و نزدیکی دانشگاه محل تحصیل از محل سکونت، امکان اقامت و رفت و آمد، هزینه‌های مربوط، امکانات دانشگاه و خوابگاه توجه داشته باشید، این نکته به ویژه برای داوطلبان دختر و خانم‌ها، حائز اهمیت بیشتری است.

8 – رشته انتخابی شما مبنایی برای انتخاب شغل آینده شماست، پس توجه داشته باشید رشته‌هایی را انتخاب کنید که امکان اشتغال و کسب درآمد برای تامین زندگی آینده، پس از فارغ التحصیلی در این رشته‌ها برای شما وجود داشته باشد.

9 – مشورت با اعضای خانواده، دوستان، معلمان با تجربه، دانشجویان و استادان رشته‌های مورد نظر شما، حائز اهمیت بسیاری است، اما هرگز تعیین کننده علاقه شما نخواهد بود، بنابراین با استفاده از تجارب دیگران، رشته‌های مورد علاقه را شناسایی و انتخاب کنید و تصمیم گیرنده نهایی ، خودتان باشید.

با توجه به نکات فوق، انتظار می‌رود که انتخاب رشته‌های مورد علاقه خود را آگاهانه و با شناخت کامل انجام دهید و با توجه به نمرات کسب شده در آزمون، در رشته‌ای مناسب پذیرفته شوید. به طور کلی توصیه می‌شود که رشته‌ها را بر مبنای بیشترین میزان علاقه و توجه به توان علمی خود انتخاب کنید.

لازم به یادآوری است که برای آگاهی بیشتر داوطلبان در خصوص چگونگی انتخاب رشته و نحوه گزینش علمی داوطلبان در آزمون سراسری، آشنایی با رشته‌های دانشگاهی، دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی کشور، شهرها و استانهایی که دارای دانشگاه و موسسه آموزش عالی هستند و اطلاعات مفید دیگر، سازمان سنجش آموزش کشور، علاوه بر انتشار کتاب «آشنایی با رشته‌های دانشگاهی» نرم افزاری با عنوان «سامان رشته» به همراه ویژه نامه راهنمای انتخاب رشته در آزمون سراسری سال 1385 منتشر نموده است و علاقه مندان می‌توانند برای کسب آگاهی بیشتر به این ویژه نامه و نرم افزار مراجعه نمایند.

سازمان سنجش آموزش کشور، اطلاعات و راهنمایی‌های لازم برای انتخاب رشته صحیح را در حد توان خود و از طریق هفته نامه پیک سنجش و انتشار ویژه نامه و تولید نرم افزار در اختیار داوطلبان قرار می‌دهد؛ بنابراین داوطلبان نیازی به انتخاب رشته از طریق موسسات، دکه‌های انتخاب رشته و یا افرادی که تخصص و اطلاعات لازم در این زمینه را ندارند و عمدتا با هدف کسب درآمد و انتفاع وارد این عرصه می‌شوند و مشکلاتی را نیز برای داوطلبان ایجاد می‌کنند، ‌نخواهند داشت.