یک گروه از مهندسان آلمانی روش جدیدی را ابداع کرده‌اند که با استفاده از آن می‌توان جریان آب را جایگزین لیزر در جراحی کرد.
به گزارش روز چهارشنبه پایگاه اینترنتی دویچه‌وله (رادیو آلمان)، فرسودگی استخوان، درمان ناپذیراست. مثلا وقتی استخوان‌های زانو فرسوده می‌شوند و برداشتن هر قدم با درد همراه است، یکی از راه‌های درمان، جایگزین کردن یک قطعه استخوان مصنوعی با استخوان ساییده شده است و با استفاده از جراحی، بخشی از استخوان با اره مخصوصی بریده می‌شود و قطعه مصنوعی درون زانو پیوند می‌خورد.

اگر استخوان با کمی انحا بریده شود، قطعه پیوندی بهتر جوش می‌خورد، اما مشکل اینجاست که با اره‌های جراحی فقط می‌توان استخوان را مستقیم برید.

درهمین زمینه یک گروه مهندسی دانشگاه "هانور" آلمان روش جدیدی برای این نوع جراحی ابداع کرده‌اند که به جای اره می‌توان از جریان آب استفاده کرد، جریانی شبیه به اشعه، البته نه اشعه لیزر، اشعه‌ای از جنس آب.

این روش به این صورت است که از منفذ ریز یک لوله‌آهنی کوچک جریان باریکی از آب که به زحمت با چشم غیرمسلح قابل دیدن است، روی استخوان گرفته می‌شود و شدت جریان آب به قدری زیاد است که استخوان را سوراخ می‌کند.

استفاده از جریان آب به جای لیزر روش چندان تازه‌ای نیست. در موارد صنعتی هنگام برش فلزات یا موادی که سختی کمتری دارد از اشعه آبی به جای لیزر استفاده می‌شود، مانند برش موکت‌های کف ماشین در خودروسازی.

مزیت این روش در این است که هنگام برش استخوان با جریان آب، ترکیبات اولیه گرم نمی‌شود.

این درحالیست که برش لیزری، قطعه‌ای را که روی آن کار می‌شود داغ می‌کند و این گرما بسیاری از مواد اولیه مانند مصنوعات نخ و پشم موکت‌های درون خودرو را بد فرم می‌کند، اما از طرف دیگر شدت جریان آب هنوز به حدی نیست که بتواند مواد سخت تری مانند ورقه‌های آهنی را هم برش دهد.

مهندسان آلمانی برای برطرف کردن این نقص دست به ابتکار جالبی زده‌اند.

جریان آب با ذرات ریز شن همراه می‌شود و به این ترتیب ذرات شن، قدرت برش جریان آب را افزایش می‌دهند.

هدف مهندسان دانشگاه هانور استفاده از جریان آب در پزشکی است و مزیتش این است که مثلا در جراحی زانو طوری استخوان را برش دهند که فرم منحنی پیدا کند، نه اینکه مانند برش با اره صاف بریده شود و در نهایت پروسه درمان و پیوند قطعه مصنوعی هم بهتر پیش می‌رود.

درحالی که گرمای ناشی از اره کشیدن، استخوان را گاه تا‪ ۱۵۰‬درجه سانتیگراد داغ می‌کند و سلول‌های استخوانی را از بین می‌برد، جریان آب، سرد است، سلول‌ها آسیب نمی‌بینند و پس از پیوند قطعه مصنوعی درون استخوان سلول‌های محل پیوند بهتر رشد می‌کنند و قطعه خوب جوش می‌خورد، اما هنگام برش استخوان نمی‌توان از ذرات شن استفاده کرد، چون اگر از شن استفاده شود، بخشی از این ذرات شنی درون بدن می‌مانند که باعث التهاب می‌شود و چرک می‌کند.

این گروه تصمیم دارد به جای ذرات شن از دانه‌های ریزی از جنس منیزیوم استفاده کند که این ذرات جذب بدن می‌شوند یا اصلا جذب خود استخوان می‌شوند و یا اینکه دفع می‌شود و پس از مدتی اثری از آنها باقی نمی‌ماند.

نکته اینجاست که باید تمامی جوانب جراحی با جریان آب خوب سنجیده شوند، مانند احتمال لخته شدن خون یا متورم شدن بافت اطراف استخوان و مشکل بعدی، قطع یکباره جریان آب پس از برش استخوان است، زیرا اطراف استخوان‌ها بافت های نرمتری هستند که نباید آسیب ببینند.

گروه مهندسی در فکر طراحی مکنده‌ای است که زیر استخوان قرار می‌گیرد و پس از پایان جراحی آب را جذب می‌کند. در مدت سه سال آینده اولین نمونه کامل این طرح که قابل استفاده در پزشکی خواهد بود وارد بازار می‌شود.

اما آیا این روش جای اره‌های استخوانی را خواهد گرفت؟

ایرنا