اواخر دههی 1990 عصر تجدید ساختار نظام بهداشت و درمان کشورها بوده است و به نظر برخی از اندیشمندان دههی آینده پدیدهی” تغییر جمعیتی” است، به عبارت دیگر تعداد سالمندان روزبهروز در حال افزایش است و به تبع آن نیاز به خدمات بهداشتی ـ درمانی نیز در حال افزایش است. این مساله فشارهای زیادی بر تامین اعتبارات مالی و مراقبتهای بهداشتی کشورهای صنعتی ایجاد خواهد کرد و مباحث مربوط به کیفیت مراقبت و تغییرات سریع فناوری نیز همزمان با رقابت شدید در بخش خصوصی بر این فشارها افزوده است. به نظر میرسد پاسخ امروزی به این چالشها در فناوری اطلاعات نهفته باشد بهویژه در سیستمهای اطلاعاتی مبتنی بر اینترنت که میتواند در جهت ساماندهی مجدد مسیرهای دریافت، مراقبت توسط مشتریان و پیشنهاد روشهای موثر برای ارایهی خدمات به آنها کمک کننده باشد. امروزه استفاده از اینترنت در فعالیتهای پزشکی به سرعت در حال افزایش است و در مطالعهای که توسط شرکت میلتون در سال 1999 انجام گرفت، مشخص شد که در حدود 85 درصد پزشکان ایالت متحده از کاربران اینترنت و حدود 75 درصد آنها از پست الکترونیکی به صورت روزانه برای ارتباط با بیمارانشان استفاده میکنند. طبق بررسیهای انجام شده 34 درصد پزشکان نگرانی شدیدی در زمینهی مسایل امنیتی نشان داده و تقریبا نیمی از آنها زمان مورد نیاز برای کار با اینترنت را به عنوان مشکل اصلی پیشروی خود عنوان میکردند. بر طبق پژوهش مذکور، «بازیابی اطلاعات مربوط به بیماریها، مشاهدهی سایتهای انجمنهای پزشکی ،مشورت با پزشکان داخل و خارج از کشور ،مسایل بیمه و دعاوی مربوط به صورتحسابهای بیمهیی» از جمله مواردی بود که پزشکان برای این کارها از اینترنت استفاده میکردند. در این رابطه ”دکتر ماشاءالله ترابی” دبیر شورای راهبری تکفاب و نمایندهی ویژهی وزیر گفت: امروزه یکی از مفاهیمی که در جهان تجارت و صنعت بیشتر مورد بحث قرار میگیرد، اصطلاح سازمان مجازی است و این نوع سازمان شامل شبکهی موقتی از تعدادی شرکت است که به سرعت به یکدیگر میپیوندند و ممکن است به همان سرعت نیز از یکدیگر جدا شوند که این روند، فرصتهای تجاری زودگذر را برای آنها قابل استفاده میکند. وی افزود: بحث سازماندهی مجازی از حدود 20 سال پیش و از زمانی که امکان استفاده از فناوری در منزل و دور از سازمانهای مرکزی فراهم شد به صورت جدی معمول شد و در این میان سازمانهای بهداشتی- درمانی نیز از این پیشرفتها بینصیب نمانده و در استفاده از فناوریهای جدید پزشکی، بعضا موفق و سریعتر از بخشهای دیگر عمل کردهاند که در حال حاضر شاهد پیدایش فنون جدید پزشکی از راه دور در این بخش هستیم. ترابی اظهار داشت: هر چند بحث گسترش مرزها و سازمانهای مجازی در بخش بهداشت و درمان جدید بوده که آنچنان مورد توجه قرار نگرفته ولی اخیرا بیمارستانهای مجازی به عنوان نمادی از این پدیده در حال ظهور بوده و در تعدادی از کشورهای صنعتی در حال فعالیت و پیشرفت هستند، به همین جهت و به خاطر اهمیت زیاد این پدیده، بعد از پرداختن به مفهوم سازمانهای مجازی به این موضوع در بخش بهداشت و درمان مبادرت شد. دبیر شورای راهبری تکفاب، گفت: الگوی اولیهی بیمارستانهای مجازی در مورد بیمارانی به کار گرفته شد که نیاز به استفاده از خدمات تخصصی بیمارستان داشتند ولی وضعیت آنها طوری بود که در منزل نیز میتوانستند بستری و تحت نظر باشند. وی افزود: این نوع بیمارستان به دنبال طراحی و بررسی فناوریهایی است که پزشکان میتوانند از طریق آنها خواه از خانه و خواه از محیط بیمارستان با بیماران دور از دسترس ارتباط برقرار کنند و پیشرفت بیماری آنها را بررسی کرده و اقدام مناسب را در جهت درمان آنها به عمل آورند. ترابی اظهار داشت: بیمارستان مجازی در واقع همانند یک سیستم کتابخانهی دیجیتالی (DLS)، اطلاعات پزشکی تخصصی را در ارتباط با ارایهی مراقبت در اختیار بیماران و ارایهدهندگان مراقبت قرار میدهد. ویت کاهش عفونتها و خطرات ناشی از بستری در بیمارستان” را از پیامدهای اولیهی استفاده از این نوع بیمارستان عنوان کرد. ترابی، درباره مزایای این نوع بیمارستان برای بیماران گفت:” امکان انتخاب سریع و آسان برای بستری در بیمارستان با مراقبت از راه دور در خانه، استفادهی آسان از آن و برخورداری از حمایت و پشتیبانی آن،امکان دسترسی به طیفی از پزشکان و خدمات آنها” از جملهی این مزایا است. دبیر شورای راهبری تکفاب، " امکان دسترسی به بیمار و کنترل وضعیت وی از بیمارستان، خانه یا هر جای دیگر” ”امکان دسترسی الکترونیکی به مدارک پزشکی بیماران و اطلاعات پزشکی (بالینی) پزشک عمومی و متخصص” را از جمله مزایای این بیمارستان برای پزشکان عنوان کرد. ترابی گفت: از طریق بیمارستان مجازی کنترلکنندگان برنامههای حفاظتی از قبیل حفاظت از منابع موجود، انجام برنامهریزی و انجام اقدامات احتیاطی را اجرا میکنند و از دسترسی به ساختارهای اطلاعاتی اطمینان مییابند. وی با اشاره به اینکه نشانگرهای اصلی مجازی بودن یک سازمان، دو اصطلاح «در هر زمان و در هر مکان» است، گفت: مزایای ایجاد اینگونه سازمانها انطباق بیشتر با محیط، کوتاهتر شدن زمان پاسخگویی، تخصصیتر شدن سازمان، افزایش قابلیت رقابتپذیری سازمان، گسترش مرزها برای تولید محصولات و خدمات ارزانتر و بهتر و گسترش روزافزون فناوری اطلاعات است. دبیر شورای راهبری تکفاب، افزایش مناقشات، کاهش وفاداری به سازمان و احتمال خطرپذیری بیشتر، هماهنگی و کنترل ضعیف و کاهش امنیت شغلی و کاهش تعهد سازمان کارکنان را از معایب سازمانهای مجازی عنوان کرد. ترابی گفت: این سیستم با یک صفحهی اینترنتی ساخته میشود و استفاده از اینترنت دسترسی به اطلاعات را در هر نقطه از مکان امکانپذیر میکند و کسی که به توصیههای پزشکی نیاز دارد با وارد شدن به سیستم (اینترنت) هم میتواند شرح حال پزشکی خود را در شبکه قرار دهد و هم آن را در یک فایل مرتبط بریزد. وی افزود: همچنین شخص میتواند به مشاورههای قبلی موجود در شبکه مراجعه کند یا از خدمات اطلاعاتی و دادههای پیشنهاد شده توسط بیمارستان مجازی استفاده کند. ترابی تصریح کرد: رشد عمدهی بیمارستانهای مجازی به خاطر ایدهی جایگزینی مشاورههای مستقیم (Face to face) با مشاوره از طریق پست الکترونیکی است که به نظر میرسد خیلی در بین پزشکان عمومی رایج شده باشد. ترابی افزود: در بیمارستان مجازی بیشتر به امنیت و رازداری دادهها تاکید میشود و از فناوری مشابه سیستم بانکداری اینترنتی در فنلاند استفاده میکند به این معنا که اطلاعات با استفاده از یک ارتباط ایمن به صورت محرمانه منتقل میشود و این ارتباط ایمن انتقال متن تصاویر و صدا را نیز در برمیگیرد، همچنین کل سیستم شامل لایههای امنیتی و محرمانه است و از هر نوع مداخلهیی جلوگیری میکند. دبیر شورای راهبری تکفاب، اظهار داشت: برای امنیت و هویت یک عضو، رمز عبور منحصر به فردی جهت دسترسی به بیمارستان مجازی در اختیار او قرار میگیرد و به دلایل امنیتی جواب مشاورهها حتی ممکن است از طریق پست الکترونیکی برای استفاده کننده فرستاده نشود اما با استفاده از علایمی که از طریق پست الکترونیک فرستاده میشود به مصرف کننده اطلاع داده میشود که جواب مشاورهی وی آماده است. وی گفت: علاوه بر تعیین روشهای امنیتی برای انتقال اطلاعات پزشکی، روشهای مطمئن و محرمانهیی برای سیستمهای پرداختی مورد استفاده قرار میگیرد و عضو برای پرداخت هزینههای مشاورهیی میتواند از طریق سیستمهای بانکی اینترنتی و هم از کارت اعتباری استفاده کند. دبیر شورای راهبری تکفاب گفت: پیشبینی میشود که شبکهی اینترنتی جانشین قرارهای ملاقات بیماران با پزشکان یا بیمارستان شود همچنین نتایج مشابهی نیز از طریق NHC (سیستم بهداشت ملی) انگلیس در مورد ارایهی توصیههای 24 ساعته تلفنی از طرف پرسنل پرستاری اعلام شده و هدف کلی NHC این است که بیماران سریعتر و آسانتر بتوانند اطلاعاتی را در مورد بهداشت و بیماری خود و NHC دریافت کنند تا بهتر بتوانند مراقب سلامتی خود و خانواده باشند. ترابی، در پایان گفت: مشخصههای اصلی این جدول "وابستگی، هدف، فناوری، مرز" است، در بیمارستان مجازی وابستگی از طریق ایجاد یک شبکهی اینترنتی ممکن میشود و چیزی که دسترسی به اطلاعات را در هر زمان و مکان بدون هیچ مشکلی فراهم میکند، به همین ترتیب هدف بیمارستان مجازی ایجاد شبکهی خدمات مشاوره اینترنتی به طور گسترده در سراسر جهان است
استفاده از اینترنت در فعالیتهای پزشکی در ایران ,
کلید واژه ها:







