نویسنده : دکتر کاویانی جراح و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران/دکتر نیلفروشزاده، رئیس مرکز تحقیقات پوست و سالک، متخصص جراحی پیوند مو و لیزر و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
پیشرفتهای حیرتانگیز علمی و تکنولوژی دهه گذشته سبب تحولات بسیار عمیقی شده است که این تحولات به نحو بارزی در روشهای تشخیصی و درمانی طبی نیز مشاهده میشود. لیزر درمانی یکی از همین تکنولوژیهای جدید علمی است که در درمان بسیاری از بیماریها و نارسائیها از جمله درمان ضایعات پوستی کاربرد دارد. این تکنولوژیها قادر است با وقت بسیار فراوان و کنترلهای دقیق علمی ضایعات مختلف پوستی را با طول موجهای مختلف از بین ببرد.
کاربرد لیزر در علوم پزشکی از حدود 40 سال پیش شروع شده و با پیشرفت دستگاههای دقیق، منظم، موثرتر و کمعارضهتر جایگاه ویژهای در درمان بیماریها به خصوص بیماریهای پوستی پیدا کرده است. سال گذشته حدود 538 هزار نفر در آمریکا به وسیله لیزر رشد موهای زاید خود را متوقف کردند، اما با این حال باید به این نکته توجه داشت که لیزر همیشه در برآورده ساختن انتظارات ماموثر نیست. در واقع واقعیتهایی که درمورد این تکنولوژی وجود دارد از جمله موضوعاتی است که هر فرد قبل ازانجام عمل لیزر باید با آنها آشنایی داشته باشد.
واقعیتهایی از این قبیل که بدانیم مناسبترین افراد برای لیزر درمانی چه کسانی و با چه پوستی هستند، لیزر اصولا" در درمان چه ضایعاتی موثر است؟ درمان یک ضایعه پوستی از طریق لیزر به چه مدت زمان نیاز دارد و دفعات لیزردرمانی چقدر است؟
* کاربردهای مختلف تکنولوژی لیزر در پزشکی
یک واقعیت مسلم درمورد لیزر وجود دارد که این واقعیت در موردهمه تکنولوژیهای جدید نیز صدق میکند و آن این که استفاده از لیزر جای تشخیص و درمان صحیح را نمیگیرد. اما با این حال چنانچه بهجا و توسط متخصصی به کارگرفته شود که با تمامی زوایای کاربردی آن، اندیکاسیونهای درمانی، موارد منع مصرف و پارامترهای کلینیکی این وسیله آشنایی داشته باشد وسیله بسیار مناسب و کمککنندهای است اما هرگونه استفاده از این وسیله بدون آشنایی با موارد ذکر شده آثار زیانباری خواهد داشت.
لیزر چراغ جادو نیست و نمیتوان برای هر نوع ضایعه و درمانی از این وسیله استفاده کرد بلکه این فناوری انواع گوناگونی دارد که هر یک از آنها مخصوص بیماری خاصی است. به همین دلیل این وسیله باید با دانش فنی بسیار بالا مورد استفاده قرار گیرد و مراکزی که این تکنولوژی را در درمان بیماریهایی از قبیل سرطان، جراحی و درمانهای زیبایی به کار میگیرند باید تسلط کافی راجع به این قضیه داشته باشند. در واقع لیزر یک شمشیر دو دم است که یک طرف آن میتواند شفادهنده باشد و طرف دیگر آن زیانبار.
استفاده از لیزر در درمان سرطان به عنوان یک تکنولوژی بسیار جدید محسوب میشود خاطرنشان میکند: البته افقهای پیشرو در استفاده از این تکنولوژی بسیار روشن است. خوشبختانه لیزر در درمان سرطان پوست به میزان 70 درصد موثر است.
استفاده از لیزر رو به تزاید است و دانش ما از این پدیده و تعامل این اشعه فیزیکی با نسج زنده نیز در حال افزایش است وی همچنین تصریح میکند: متاسفانه به نظر میرسد، علیرغم آن که پزشکان در کشور ما با استفاده از این تکنولوژی خدمات بسیاری را از نقطه نظر تولید علم و درمان به بیماران ارائه دادهاند اما در عین حال سوءاستفادههایی نیز از این تکنولوژی در سطح جامعه دیده میشود. بنابراین انتظار میرود وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی با مکانیزمی مستدل و مشخص نظارت دقیق خود را بر این جریان اعمال کند و مراکز لیزردرمانی که هماکنون بدون مجوز فعالیت میکنند را به سمت اخذ مجوز هدایت کند.
و از سوی دیگر امکانات آموزشی در زمینه به کارگیری این تکنولوژی نیز باید برای همگان مهیا شود.
لیزر در اغلب فعالیتهای پزشکی به عنوان یک متدولوژی جدید قابلیتهای فراوانی دارد که عواملی از جمله افزایش اثرات درمانی، کاهش عوارض ناشی از درمان و کاهش دوران نوتوانی تا بهبودی کامل باعث شده است تا این وسیله در زمره دستاوردهای بالای تکنولوژیکی قرار گیرد.
درمان ضایعات پوستی از جمله ناهنجاریهای مادرزادی اختلالات رنگدانهای، لکههای قهوهای و سیاه پوست، رفع چین و چروک، جوانسازی و زیبایی پوست و نیز رفع موهای زاید بدن و صورت از جمله توانائیهای شناخته شده لیزر است.
علیرغم پیشرفتهایی که در کاربرد لیزر در عرصه علوم پزشکی ایجاد شده است این اعتقاد که لیزر معجزه میکند و یا قادر است تمام مشکلات پوستی را حل کند اعتقاد درستی نیست و میتواند زمینه بسیاری از سوءاستفادهها را فراهم کند. بنابراین نکته مهم این است که بدانیم بسیاری از ضایعات پوستی به روش سادهتر و ارزانتر از لیزر درمان میشوند.
کسانی که از این تکنولوژی بهره میگیرند ناچارند تا مدتی از فعالیتهای خود دور بمانند و این موضوع یکی ازعیوب لیزر است. از سوی دیگر عمده اقداماتی که با استفاده از این تکنولوژی انجام میشود برای رفع ضایعاتی است که نیازمند تکرار درمان با فواصل خاص هستند تا نتیجه درمانی حاصل شود.
در امر استفاده از لیزر مهمترین موضوع تشخیص نوع ضایعه و عمق آن است و سپس شناخت کافی لیزرها که با چه توان و طول موجی میتوانند این ضایعه را درمان کنند به علاوه در دورههای پس از کاربری لیزر نیز نوع داروهائی که پزشک متخصص برای درمان نهایی ضایعات پوستی تجویز میکند بسیار حائز اهمیت است همه این موارد چنین الزامی را به وجود میآورد که افرادی که با لیزر کار میکنند شناخت کاملی نسبت به ساختمان پوست و ضایعات پوستی و نیز کاربری این تکنولوژی داشته باشند.
تبلیغات موجود از سوی برخی مراکز لیزردرمانی فاقد صلاحیت است و طبق اعلام سازمان نظام پزشکی بسیاری از تبلیغاتی که در روزنامهها و اینترنت، شبکههای ماهوارهای و سایر رسانهها ارائه میشود اغلب از سوی مراکز درمانی فاقد صلاحیت و بدون مجوز هستند که تاکنون اثرات بسیار زیانباری نیز بر جای گذاشتهاند.
تاکنون مواردی از قبیل سوختگیها و عوارض دیگر که اغلب پس از استفاده ناصحیح و غیرکارشناسی لیزر ایجاد میشود گزارش شده است که در مواردی متاسفانه جبران ضایعات ایجاد شده غیرممکن به نظر میرسد بنابراین توصیه میشود که بیماران برای انجام هر یک از اقدامات درمانی، زیبایی و... به مراکز و موسسات دارای مجوز از سوی وزارت بهداشت مراجعه کنند. چرا که در کاربرد لیزر علاوه بر این که فرد باید تخصص مربوطه را در زمینه پوست، جراحی وسایر رشتههای پزشکی داشته باشد بلکه برخورداری از گواهینامه کار با لیزر نیز بسیار اهمیت دارد.
یک واقعیت مسلم در مورد لیزر وجود دارد و آن این که این تکنولوژی جای تشخیص و درمان صحیح را نمیگیرد اما چنانچه به جا و توسط متخصص به کار گرفته شود وسیله بسیار مناسب و کمککنندهای است.
علیرغم کاربرد متعدد لیزر از سوی پزشکان در کشور و ارائه خدمات درمانی از این طریق متاسفانه سوء استفادههایی نیز از این تکنولوژی در سطح جامعه صورت میگیرد که نظارت بیشتر و دقیقتر وزارت بهداشت را میطلبد.
برگرفته از سایت : http://www.iranhealers.com
