خبرگزاری دانشجویان ایران - تهران
سرویس: بهداشت و درمان - عمومی

تیم جراحان ایرانی با رهبری پروفسور محمدنبی نعمتی رییس بخش جراحی مغز و اعصاب دانشگاه بن آلمان و استاد دانشگاه هانوفر، برای نخستین بار در ایران، موفق به کاشت دیسک مصنوعی کمر و گردن شدند.

به گزارش خبرنگار « بهداشت و درمان» خبرگزاری دانشجویان ایران، عمل جراحی دیسک کمر و گردن مصنوعی که از سال 1991 در کشور آلمان برای نخستین بار توسط پروفسور محمدنبی نعمتی جراح مغز و اعصاب ایرانی انجام شد، در ایران نیز پس از یک سال آزمایش بر روی 9 فقره ضایعه دیسکی گردن و کمر، موفقیت‌آمیز بودن این عمل در کنفرانس خبری که در مرکز همایش‌های روزنامه ایران برگزار شد، اعلام گردید.

پروفسور نعمتی در این کنفرانس با اشاره به این که مشکل دیسکی گردن و کمر یکی از نشانه‌های تمدن شهری است و در تمام دنیا رایج است، هدف از ابداع و جایگزینی دیسک مصنوعی کمر و گردن را رها کردن ریشه اعصاب گردن و کمر از فشار وارده اعلام کرد و گفت: تا کنون جایگزینی خاصی به ویژه در ناحیه کمر وجود نداشت اما در ناحیه گردن جایگزینی دیسک انجام می‌شد زیرا فشار سر روی گردن باعث می‌شد که دو مهره‌ای که دیسک آنها بیرون آمده است روی هم فشار آورند و یک ناحیه قوسی روی ستون فقرات گردن ایجاد کنند و در این ناحیه درد ایجاد شود. هنگامی که دیسک از گردن خالی می‌شد، با کاشتن استخوان بین دو مهره جایگزینی می‌شد که بعدها دیسک مصنوعی از جنس پلاستیک که شبیه دیسک برش داده می‌شد بین دومهره قرار می‌گرفت.

وی در ادامه افزود: این عمل‌ها در ناحیه گردن همیشه باعث می‌شد که دو مهره با هم استخوانی شده و بسته شوند بنابراین حرکت دو مهره در قسمت عمل شده غیر طبیعی و با مشکل مواجه بود و بیماران بعد از عمل با مشکلات حرکتی و درد موضعی در ناحیه گردن روبرو بودند.

این جراح مغز و اعصاب تصریح کرد: لذا با توجه به این امر تصمیم گرفته شد که دیسکی مصنوعی ساخته شود که بعد از تخلیه دیسک در ناحیه گردن قادر باشد همان عمل دیسک را برای بیمار انجام دهد یعنی بیمار بتواند گردن را به صورت عادی به گردش درآورد که حرکت عادی گردن در مسائل فیزیوتراپی از اهمیت زیادی برخوردارست.

وی با بیان این که تدبیر ابتدایی جایگزین کردن دیسک گردن و کمر در آلمان اندیشه و اجرا شد، بیان کرد: پس از آن این کار در کشور فرانسه به صورت یک کار تیمی انجام گرفت و در نهایت کیفیت تکنیکی این کار را دو شرکت آمریکایی متقبل شدند که پس از ساخت لوازم عمل از جمله گلوله دیسک که ستون فقرات گردن روی آن حرکت معمول خود را دارد، این عمل حیاتی به صورت متداول در اروپا و آمریکا به جریان افتاد.

وی در مورد ناحیه ستون فقرات کمر نیز اظهار کرد: ‌بعد از خارج کردن دیسک و آزاد کردن ریشه‌های عصب در کانال نخاع دیده می‌شد که یک حالت لغزندگی جزیی و عدم استحکام در فاصله بین دو مهره کمری ایجاد می‌شد که این حالت لغزنده ناشی از خارج شدن ماده دیسک بود. این امر باعث می‌شد که درد ارتعاشی بیمار در ناحیه اندام تحتانی از بین می‌رفت ولی مدت طولانی بیمار از دردهای موضعی در قسمت انتهایی ستون فقرات کمری رنج می‌برد.

به گزارش ایسنا، این استاد ایرانی دانشگاه هانوفر، هدف از جایگزینی دیسک مصنوعی کمر را همانند گردن خواند و افزود: در این قسمت جایگزینی دیسک با میله‌ای انجام می‌شود که بعد از تخلیه دیسک وارد فضای بین دو مهره شده و پس از باز شدن به صورت چنگکی درآمده و بالا و پایین مهره‌ای که مورد عمل جراحی واقع شده قرار می‌گیرد که حالت لغزندگی مهره‌ها را از بین می‌برد و تمام درد در ناحیه کمر را از بین می‌برد.

لازم به ذکر است در انجام این عمل تخلیه دیسک قبلی به طور کامل انجام می‌شود و لذا امکان عود مجدد در این عمل یک ساعت و 30 دقیقه‌ای به هیچ عنوان وجود ندارد .

پروفسور نعمتی با تاکید بر این که نتایج این عمل جایگزینی دیسک مصنوعی تا کنون بسیار رضایت‌بخش بوده است، گفت: تا کنون در سراسر دنیا 750 عمل جراحی انجام شده است که در 99 درصد این عمل‌ها، درد بیماران در ناحیه گردن و کمر به طور کامل از بین رفته است.

وی در مورد یک درصد ناموفقیتی این کار اعلام داشت: این یک درصد در مورد بیمارانی است که به دفعات مورد عمل جراحی قرار گرفته‌اند که در این بیماران معضل چسبندگی‌های بین مهره‌ها ناشی از عمل‌های قبلی بعد از عمل همچنان باقی مانده است و خارج کردن این چسبندگی‌ها در عمل جایگزینی با مشکلات بسیاری روبروست. لذا در این مواقع جراح از کنار ستون فقرات وارد می‌شود که به چسبندگی بین مهره‌ها نزدیک نشود که این عمل باعث بهبود درد می‌شود ولی صد درصد نیست.

این جراح مغز و اعصاب جنس دیسک‌های مصنوعی را مخلوطی از تیتان و پلاستیک پرس شده اعلام کرد و افزود: هرگونه ضایعه حرکتی در گردن و کمر که در بیمار وجود داشته باشد چه به علت چسبندگی‌های بعد از عمل‌های قبلی و چه حاد بودن وضعیت دیسک از طریق جایگزینی برطرف می‌شود که هزینه انجام این عمل بسیار کم و با تمام وسایل در حدود یک میلیون تومان است که این هزینه در مقابل هزینه سه برابری در اروپا و عمل ثابت کردن ستون فقرات با پیچ و مهره در ایران که در مورد شکستگی یا لغزندگی مهره‌های کمری و به طور معمول انجام می‌شود هزینه گزافی نیست.

وی با بیان این که این عمل بیشتر در مورد بیمارانی است که چندین بار مورد عمل ناموفق قرار گرفته‌اند و به صورت باز انجام می‌گیرد، در خاتمه خاطرنشان کرد: وارد کردن این دیسک مصنوعی اقدام مشکلی نیست و با توجه به این که موفقیت‌آمیز بودن این عمل به طور کامل مورد تایید قرار گرفته است، به زودی برای پزشکان ایرانی اقدامات آموزشی در جهت انجام این عمل انجام خواهد گرفت.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، در این کنفرانس خبری همچنین دکتر بیتا نیازی جراح مغز و اعصاب و همکار پروفسور نعمتی در تیم پزشکی ایرانی انجام دهنده عمل جایگزینی دیسک مصنوعی کمر و گردن با اشاره به این که بیماریهای مغز و اعصاب شامل دو بخش بیماریهای مغز و بیماریهای ستون فقرات است،‌ گفت: بیماریهای ستون فقرات چیزی حدود 3 برابر بیماریهای مغزی را شامل می‌شود که در میان بیماریهای ستون فقرات نیز کمردرد شایعترین بیماری به شمار می‌رود که ناشی از مدل‌های زندگی مدرن شهری است و طبق آمار 80 درصد جامعه در طول زندگی حداقل یک بار کمر درد را تجربه می‌کنند.

وی در ادامه با اشاره به علت کمر دردهای روزانه افزود: با توجه به این که ستون فقرات، ستون بدن است و فرم ستون فقرات به شکلی است که تمام وزن بدن روی دو پا وارد می‌شود این مهمترین عامل در ایجاد کمر درد در افراد است که عواملی نیز در طول زندگی آن را تشدید می‌کند.

دکتر نیازی با اشاره به اینکه فرم ستون فقرات در ابتدای تولد خود بیانگر دچار شدن یا نشدن فرد به کمر درد است، بیان کرد: با وجود این که امکان دارد که ناهنجاریهای ناحیه ستون فقرات علل ارثی نیز داشته باشد اما اغلب فشارهای وارده بر روی ستون بدن ناشی از تغییرات استهلاکی است که توسط مواد مدرن زندگی شهری از قبیل رانندگی‌های طولانی مدت همراه با ارتعاش زیاد در ناحیه کمر،‌خم و راست شدن‌های بیش از حد، نظام تغذیه‌ای نادرست و مصرف سیگار تشدید می‌شود.

وی در پایان با تصریح بر این که سیگار با ایجاد اختلال در تغذیه دیسک و جلوگیری از اکسیژن رسانی به دیسک، عامل بسیار موثری در ایجاد کمردرد است، تصریح کرد: ‌غیر از بیماریهای ستون فقرات، مابین بیماریهای مغز نیز سردرد شایعترین بیماری به شمار می‌رود که در این میان نیز مصرف سیگار و تغذیه نادرست از عوامل مؤثر در ایجاد آن به شمار می‌رود