طرح «پذیرش دانشجوی پزشکی از مقطع لیسانس» در حالی از سوی شورای معین وزارت بهداشت تصویب و در دانشگاه علوم پزشکی تهران برای نیمسال دوم اجرا می‌شود که برخی شرایط این طرح از سوی کارشناسان یک انحراف بزرگ از اهداف اصلی آن است.

طبق آیین‌نامه طرح «پذیرش دانشجوی پزشکی از مقطع لیسانس»، تنها کارشناسان زیر 25 سال مقاطع کارشناسی پیوسته رشته‌های مصوب علوم پزشکی با داشتن معدل دیپلم بالاتر از 18 و معدل لیسانس بالاتر از 16 می‌توانند در این طرح ثبت‌نام و با شرکت در آزمون چند مرحله‌ای، شانس خود را برای ورود به رشته پزشکی به این شیوه بیازمایند.

البته این افراد باید حد نصاب مورد قبول مدارک زبان انگلیسی TOFEL , IELTS, MCHE مورد قبول این طرح را نیز کسب کرده باشند.

دانشگاه علوم پزشکی تهران در حالی مجری این دوره است که تا نیمسال دوم و آغاز دوره زمان زیادی ندارد، به نحوی که ثبت‌نام را همزمان با اعلام آیین‌نامه یعنی پنجم دی ماه آغاز کرد و تا پایان ماه نیز مهلت تعیین کرد.

براین اساس، اواسط بهمن ماه برای داوطلبان آزمونی مشابه آزمون جامع علوم پایه پزشکی برگزار خواهد شد و پذیرفته شدگان در آزمون پس از موفقیت در مصاحبه حضوری و «آزمون توانایی‌های فراشناختی و تفکر انتقادی» مجبور هستند 38 واحد علوم پایه تطبیقی را طی دو ترم بگذرانند و جالب آنکه پس از آن باید مجددا در آزمون جامع علوم پایه پزشکی با دانشجویان پزشکی رقابت کنند. پس از این مرحله آموزش بالینی این افراد درست مشابه دانشجویان پزشکی عادی دنبال می‌شود.

به گزارش سرویس صنفی آموزشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، نگاهی دقیق به آیین نامه اعلام شده، موارد مهمی را نمایان می‌کند که می‌تواند چالش بزرگی بر سر راه اجرای موفقیت آمیز این طرح در جهت اهداف پیش بینی شده باشد.

در شرایطی که تمام موافقان و حامیان طرح بر لزوم جذب کارشناسان نخبه رشته های علوم پایه مانند زیست شناسی، میکروبیولوژی و ... جهت غنا بخشیدن به وضعیت علوم پایه پزشکی تاکید می‌کردند، این آیین نامه جذب این افراد را محدود به رشته‌های علوم پزشکی آن هم رشته‌های کارشناسی پیوسته نموده است. موضوعی که شاید در نگاه اول توجه‌ها را به خود جلب نکرده باشد. لیست رشته‌های مصوب شورای عالی برنامه ریزی وزارت بهداشت منبع خوبی است تا ماهیت رشته‌های مورد قبول این طرح بیشتر روشن شود.

فارغ‌التحصیلان فعلی رشته‌های کارشناسی پیوسته علوم پزشکی از میان رشته‌هایی همچون پرستاری، مامایی، فیزیوتراپی، شنوایی سنجی، بینایی سنجی، مدیریت خدمات بهداشتی درمانی هستند که به جرات می‌توان گفت که ‌اغلب آنان رشته‌های بالینی به حساب می‌آیند. پذیرش فارغ‌التحصیلان کارشناسی این رشته ها تقریبا هیچ کمکی به رشد علوم پایه در پزشکی نخواهد کرد.

البته اگر چه تعداد رشته های کارشناسی پیوسته علوم پزشکی در چند سال اخیر افزایش یافته اما هنوز عمر آنها به اندازه اتمام یک دوره کارشناسی نیست و فارغ‌التحصیلانش مشمول این دوره از پذیرش نمی‌شوند.

دکتر رضا ملک زاده وزیر اسبق بهداشت و معاون پژوهشی فعلی فرهنگستان علوم پزشکی به عنوان یکی از مدافعان و پیشنهاد دهندگان این طرح، محدود شدن پذیرش افراد به فارغ التحصیلان کارشناسی پیوسته رشته ‌های علوم پزشکی را غیر ممکن می‌خواند و می‌گوید: اگر چنین اتفاقی افتاده باشد، انحراف بزرگی از اهداف طرح صورت گرفته است و ارایه پاسخ دقیق را به بعد از کسب اطلاعات و حصول اطمینان موکول می‌کند.

مدیر کل گسترش و ارزیابی وزارت بهداشت:

مصوبه وزارتخانه، پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس تمامی رشته‌های علوم پزشکی بدون توجه به پیوسته یا ناپیوسته بودن است.

دکتر امیر محسن ضیایی مدیر کل گسترش و ارزیابی آموزش پزشکی وزارت بهداشت که هفته پیش تصویب اجرای این طرح را بطور رسمی اعلام کرده بود نیز در این خصوص گفت: ‌مصوبه وزارت بهداشت، پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس تمام رشته‌های علوم پزشکی بدون توجه به پیوسته یا ناپیوسته بودن آنها است.

وی در گفت‌وگو با خبرنگار صنفی آموزشی ایسنا اظهارکرد: شرایط پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس که به تصویب وزارت بهداشت رسیده، نظری در خصوص پیوسته یا ناپیوسته بودن مقطع کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی ارایه نکرده است. دید ما این است که همه کارشناسان رشته‌های علوم پزشکی می‌توانند وارد این دوره شوند.

وی افزود: اعلام این موضوع از سوی دانشگاه علوم پزشکی تهران ممکن است به علت رعایت شرط سنی زیر 25 سال باشد چرا که دانشجویان مقاطع کارشناسی ناپیوسته معمولا به علت احتمال ایجاد یک فاصله زمانی بین دوره‌های کاردانی و کارشناسی واجد شرایط سنی لازم نباشند.

دکتر ضیایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا با پذیرش فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی پیوسته رشته‌های گروه علوم پزشکی که اغلب رشته‌های بالینی هستند،‌ هدف طرح در جهت تقویت علوم پایه پزشکان محقق می‌شود گفت: دانشگاه علوم پزشکی تهران پیشنهاد کرده بود فارغ التحصیلان کلیه رشته‌های مرتبط با علوم پزشکی حتی رشته‌های زیر پوشش وزارت علوم بتوانند در این طرح شرکت کنند اما با توجه به برگزاری دوره اول طرح، قرار بر این شد که یک جمع دانشجویی همگن داشته باشیم تا قضاوت در خصوص نتایج طرح راحت انجام شود، ضمن اینکه نمی‌خواستیم یک دفعه وارد تمام حوزه‌ها و زمینه‌های این طرح شویم.

وی افزود: نباید به نتایج این طرح فقط از دیدگاه تقویت علوم پایه پزشکی نگاه کرد بلکه این موضوع تنها یکی از اهداف این طرح است. آموزش بالغین که از دوره کارشناسی وارد پزشکی شده‌اند و توجه به خلاقیت، علاقمندی، توانایی های حل مساله و ... در گزینش دانشجویان پزشکی نیز از اهداف مهم پذیرش دانشجوی پزشکی از مقطع لیسانس به شمار می‌روند.

دبیر شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی وزارت بهداشت تصریح کرد: برای تحلیل نتایج این طرح باید صبر کرد و فارغ‌التحصیلان آن را با فارغ التحصیلان روش معمول پذیرش و آموزش پزشکی مقایسه کرد. باید در دوره‌های آینده اجازه ورود به دانشجویان مختلف از جمله رشته‌های علوم پایه داده شود و از اطلاعات علوم پایه آنها در این طرح مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: در حال حاضر زمان کوتاهی برای پذیرش افراد در این طرح باقی مانده است، طرح می‌تواند در دوره‌های بعدی یا اطلاعیه‌های بعدی اصلاح شود.

رییس دانشکده پزشکی تهران:

دانشگاه ایجاد محدودیت در رشته‌ها و مقاطع مورد قبول در طرح پذیرش دانشجوی پزشکی از مقطع لیسانس را به وزارت بهداشت پیشنهاد نکرده است.

پاسخ مسوولان دانشگاه علوم پزشکی تهران به عنوان پیشنهاد دهنده شرایط و آیین نامه مجری این طرح، می‌تواند اطلاعات دقیق تری را در خصوص دلایل پذیرش کارشناسان رشته های پیوسته علوم پزشکی در اختیار مخاطبان قرار دهد.

دکتر سید حسن امامی رضوی رییس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در این خصوص گفت: دانشگاه ایجاد محدودیت در رشته‌ها، مقاطع مورد قبول در طرح پذیرش دانشجوی پزشکی از مقطع لیسانس را به وزارت بهداشت پیشنهاد نکرده است.

وی در گفت‌وگو با خبرنگار صنفی - آموزشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خصوص علت پذیرش فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی پیوسته از میان رشته‌های علوم پزشکی، در طرح پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس اظهار کرد: پیشنهاد ایجاد محدودیت در رشته‌ها و پیوسته یا ناپیوسته بودن مقاطع تحصیلی در این طرح از سوی دانشگاه صورت نگرفته است، اعتقاد ما بر این بود که نه تنها فارغ التحصیلان دوره‌های ناپیوسته علوم پزشکی بلکه فارغ التحصیلان کارشناسی تمامی رشته‌های مرتبط حتی رشته‌های غیر پزشکی بتوانند وارد دوره آموزش پزشکی شوند.

وی افزود: شاید ایجاد محدودیت در مقطع کارشناسی پیوسته جهت ایجاد تطابق بهتر واحدهایی که قرار است به این افراد ارایه شود، باشد، به هر صورت افراد در این دوره مطابق آنچه وزارت بهداشت تصویب کرده پذیرفته خواهند شد.

وی تصریح کرد: امیدواریم در دوره‌های بعدی در محدودیتهای ایجاد شده تجدیدنظر صورت گیرد تا همه علاقمندان بتوانند از این طریق وارد پزشکی شوند.

رییس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در پاسخ به این سوال که آیا پذیرش فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی پیوسته علوم پزشکی که اغلب آنها رشته‌های بالینی به شمار می‌روند، می‌تواند در برآورده کردن هدف اصلی طرح ایمنی تقویت علوم پایه دانشجویان پزشکی موثر باشد، گفت: تقویت علوم پایه پزشکی یکی از اهداف طرح پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس است.

به این معنا که افرادی وارد این دوره می‌شوند که یک زمینه از علوم پایه را در دوره کارشناسی دارند. این موضوع با توجه رشته های مختلف متفاوت است بعنوان مثال واحدهای آناتومی ارایه شده به دانشجویان فیزیوتراپی و واحدهای بیوشیمی در پرستاری بیشتر از سایر واحدهای آنها است. بنابراین واحدهای علوم پایه این افراد پس از پذیرفته شدن در دوره پزشکی باید تطبیق داده شوند.

وی افزود: شرایط تعیین شده برای ورود فارغ التحصیلان لیسانس به دوره پزشکی به نوعی است که فقط افراد نخبه این رشته‌ها بتوانند قبول شوند. حتی فارغ التحصیلان رشته‌های بالینی علوم پزشکی هم به سختی وارد این دوره خواهند شد و عملا افراد پذیرفته شده از میان نخبه‌های رشته‌های بالینی و رشته‌های پایه‌ای علوم پزشکی خواهند بود.

دکتر امامی رضوی در خصوص احتمال تطبیق واحدهای بالینی رشته‌های مورد قبول این طرح اظهار کرد: واحدهای بالینی فارغ التحصیلان کارشناسی پیوسته علوم پزشکی حتی پرستاری، برای رشته پزشکی مناسب نیستند. افراد پذیرفته شده در این طرح پس از گذراندن دو ترم واحدهای علوم پایه تطبیقی، همانند سایر دانشجویان پزشکی در آزمون جامع علوم پایه شرکت می‌کنند و در صورت قبولی باید تمامی دوره‌های بالینی پزشکی عمومی را بگذرانند و واحدهای بالینی قبلی آنها پذیرفته نخواهد شد.

غیر از پذیرش فارغ التحصیلان کارشناسی پیوسته در این طرح، ‌فرصت کم باقیمانده از زمان اعلام جزئیات تا برگزاری آزمون برای آمادگی داوطلبان موضوعی است که دکتر امامی رضوی در خصوص آن اینگونه پاسخ می‌دهد: ‌طرح پذیرش دانشجوی پزشکی از مقطع لیسانس مدتهاست که اعلام شده و با توجه به اینکه در ظرفیت پذیرش افراد حداقل گذاشته‌ایم، انتظاری نداریم که هرکسی با هر نمره‌ای وار این دوره شود چرا که متقاضی شرکت در این طرح زیاد است در حالیکه ظرفیت پذیرش ما محدود است.

دکتر امامی رضوی در پایان افزود: در این دوره به دنبال این نیستیم که حتما به تعداد همه ظرفیت خود دانشجو بپذیریم ممکن است 20 یا 30 نفر از افرادی که بیشترین صلاحیت را دارند در این دوره پذیرفته شوند.

به گزارش ایسنا، با نگاه دقیق تر به سیر آموزشی دانشجویانی که از طریق این طرح به عنوان پزشک عمومی فارغ التحصیل خواهند شد، در می‌یابیم که دوره آموزش پزشکی از 6 یا 7 سال به حدود 8 سال افزایش پیدا می‌کند این در حالیست که افرادی از این راه وارد پزشکی شده‌اند که از حیث اطلاعات علوم پایه و بالینی تقریبا هیچ تفاوتی با دانشجویان پزشکی عادی ندارند. تنها تفاوت آنها شاید گذشتن از چندین آزمون برای رسیدن به پزشکی باشد.

دکتر ضیایی در این باره و در خصوص طولانی شدن دوره پزشکی با توجه به اینکه کارشناسان پذیرفته شده در آزمون این طرح باید 38 واحد تطبیقی در دو ترم بگذرانند و سپس دوره‌های بالینی پزشکی عمومی را طی کنند؛ به ایسنا گفت: یکی از مخالفتهایی که با این طرح وجود داشت این بود که افراد پس از یک دوره طولانی مدت و در حالیکه شاید سن آنها به بیش از 30 سال برسد، فارغ‌التحصیل خواهند شد، این ضعف طرح پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس است.

وی افزود: این افراد دیرتر از پزشکان عمومی دیگر وارد بازار کار می‌شوند ما هم در حال حاضر به زمینه کاری آنها نیاز فوری نداریم. ضمن اینکه افراد شرکت کننده در این طرح با اطلاع و پذیرش طولانی بودن دوره آن را انتخاب می‌کنند.

مدیر کل گسترش و ارزیابی آموزش پزشکی وزارت بهداشت در خصوص مدارک زبان انگلیسی مورد نیاز این دوره که توسط دانشگاه علوم پزشکی تهران اعلام شده است،‌اظهار کرد: تعیین نوع مدارک و سطح زبان انگلیسی مورد قبول این دوره به دانشگاه واگذار شده است و تصمیم گیری در خصوص معلومات زبان انگلیسی بر عهده آنهاست. آزمون زبان به عنوان آزمون ابتدایی ورود به دوره در نظر گرفته شده است اما افراد باید حداقل‌های لازم در این خصوص را داشته باشند.

وی در پایان گفت: در انتخاب افراد در این طرح سخت گیری زیاد انجام شده، تا تصور اینکه نوعی بی عدالتی بین پذیرفته شدگان پزشکی از رتبه‌های برتر کنکور سراسری و پذیرفته شدگان این طرح بوجود نیاید. دانشجویان ورودی این طرح، افراد معمولی نیستند و آزمونهای سختی را پشت سر خواهند گذاشت.