There was a problem loading image http://www.radiationbradenton.com/superf.jpg
مولدهای اشعهX در رادیوتراپی:
با توجه به موقعیت تومور در بدن به طیف وسیعی از منابع تولید پرتو X با قدرتهای مختلف نیازمندیم. در تومورهای سطحی به تشعشعی نیاز داریم که در سطح جذب شود ولی در مورد تومورهای عمقی وضعیت کاملاً متفاوت است. لذا مولدهایی با طیف وسیع از انرژی ساخته شده که بر اساس توصیه سازمان NCRP National Committee of Radiological Protection and Units به پنج دسته تقسیم مى شوند:
1- مولدهای پرتوگرنز (Grenz X-Ray Sources) :
این مولدها پرتوهای X خیلی کم انرژی با ولتاژ کمتر از 20 kv تولید مى کنند.اساس کار آنها مشابه لامپهای رادیولوژی معمولی با پنجره بریلیومی برای کاهش تضعیف است. حداکثر عمق نفوذ پرتوها کمتر از2mm است و اصطلاحاً خیلی سطحی (Very Superficial) نامیده مى شوند.
2- مولدهای تماسی (Contact Radiotherapy Source) :
این مولدها در kv های حدود 40_50 کار مى کنندو عمق نفوذ مناسب آنها 2_3mm است. فاصله این مولدها تا سطح بدن 2cm است. در سالهای اخیر این دستگاهها با سیستم الکترون تراپی جایگزین شده اند.
3- مولدهای درمان سطحی ( Superficial X_Ray Unit) :
این مولدها بسته به عمق تومور در kv های 50_100 عمل مى کنند و در حدود 10_20 cm با پوست فاصله دارند. برای تومورهای تا عمق 5mm مفید هستند و دارای 1_6mm صافی آلومینیوم هستند.
4- مولدهای اورتوولتاژ ( Ortho Voltage Therap Unite) :
این دستگاه در kv های 150_500 عمل مى کنند. 50cm تا سطح پوست فاصله دارند و تومورهای در عمق 23cm را درمان مى کنند. در این تیوپها سیستم خنک کننده پودر آب است.
5- ماشینهای مگاولتاژ:
پرتوهای میلیونی در درمان تومورهای عمقی کاربرد دارند و نسبت به نوع اورتوولتاژ دارای دوزپوستی کمتری هستند، جذب استخوانی ندارند و در عمق بالاتری نسبت به پرتوهای اورتوولتاژ کارایی دارند.
این سیستمها بسیار متنوعند و برخی از آنها عبارتند از :لامپهای تشدید(Resonance Tube)، دستگاه شتابدهنده الکترواستاتیک یا مولد واندوگراف (Vando Graph machine)، دستگاه شتابدهنده خطی(Linear Accelerator )، شتابدهنده دورانی( Cyclo Thron )، این دستگاهها تومورهای تا عمق چند سانتی متر را درمان مى کنندو معمولاً در فاصله 80_100cm پوست قرار مى گیرند.

دستگاه کبالت 60 (60Co machine ):
این سیستم از منبع رادیواکتیو 60Co استفاده مى کند. نیم عمر60Co ، 5.3 سال است و تابش کننده بتا مى باشد. 60Co با یک تابش بتا به نیکل 60 متا استیبل (meta stable ) تبدیل مى شود. پس نیکل با دو تابش گاما با انرژیهای 1.33Mev و 1.17Mev به حالت پایدار مى رسد.ماشین 60Co دارای محفظه ای استوانه ای است که درآن صفحات به شکل قرص با قطر2cmو ضخامت1_2cm قرارگرفته اند. 60Co را با تابش نوترون در راکتور به 59Co تولیدمى کنند. قرصها در محفظه استونهای با ارتفاع 20cm و قطر 2cm از جنس آهن قرار مى گیرند. برای کنترل تابش چشمه آن را در محفظه بزرگ سربی قرار مى دهند و تنها یک خروجی در آن تعبیه مى کنند. با قرار دادن چشمه در مقابل محفظه تابش صورت مى گیرد.








