برخلاف حیوانات خونگرم که بدن خود را با لایه‌ای از مو یا پیه گرم نگه می‌دارند،انسان باید برای گرم نگه داشتن بدن در مواقعی که هوا سرد می‌شود لباس‌ بیشتری به تن کند.

به گزارش سرویس بهداشت و درمان خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) بدون پوشیدن لباس بیشتر، بدن شما بیش از گرمایی که تولید می‌کند، گرما از دست می‌دهد.

اگر بدن مقدارزیادی گرما از دست بدهد،‌ با مشکل افت دمای بدن یا هیپوترمی مواجه خواهید شد. همچنین در صورت قرار گرفتن در آب سرد و یا در موارد ابتلا به برخی از بیماری‌ها نیز ممکن است این حالت بروز کند.

افت دمای بدن زمانی بروز می‌کند که مکانیسم کنترل بدن شما برای حفظ دمای طبیعی بدن دچار مشکل می شود. در این وضعیت درجه حرارت بدن به کمتر از 35 درجه سانتی‌گراد می‌رسد. این حالت می‌تواند بسیاری از دستگاه‌های بدن را تحت تاثیر قرار دهد از جمله اینکه جریان خون در مغز و کلیه‌ها کاهش پیدا می‌کند. امکان بروز این حالت در تمام سنین وجود دارد اما اکثر مبتلایان را سالمندانی تشکیل می‌دهند که نمی‌توانند خود را در زمستان گرم نگه دارند.

علائم و نشانه‌هایی که ممکن است در این وضعیت بروز کند شامل از دست رفتن تدریجی توان روانی و جسمانی است. بعلاوه در موارد شدید افت دمای بدن حتی می‌تواند منجر به مرگ شود.

اگرچه برای بسیاری از مردم آمریکا افت دمای بدن خطر جدی نیست اما آمارها نشان می‌دهد که در این کشور سالانه نزدیک به 700 نفر در اثر هیپوترمی جان خود را از دست می دهند.

علاوه بر قرار گرفتن به مدت طولانی در معرض هوای سرد فاکتورهای دیگری که معمولا باعث افزایش خطر افت دمای بدن می‌شوند شامل سن بسیار پایین، وضعیت روانی نامطلوب و فرو رفتن در آب سرد هستند.

وقتی بیرون از منزل و در فضای باز مشغول انجام فعالیت‌های مورد علاقه خود از جمله اردو زدن، شکار، ماهیگیری،‌ قایق سواری و یا اسکی هستید باید نسبت به تغییرات و شرایط آب و هوایی آگاه باشید و مراقب باشید که خودتان یا اطرافیان شما احساس سردی یا خیس شدن نکنید. در صورتی که احساس سرما یا خیسی کردید بهترین روش این است که سریعا به یک فضای بسته بروید و خود را در اولین فرصت و تا پیش از کم شدن دمای بدن گرم و خشک کنید.

شایعترین علائم افت دمای بدن شامل هماهنگی نامطلوب عضلات،‌ گیجی و سردرگمی ذهنی، لرزیدن و پایین بودن درجه حرارت بدن ( کمتر از 35 درجه سانتیگراد)، کم شدن تعداد نبض، خواب آلودگی و ضعف هستند که در صورت ادامه این وضعیت علائم مزبور تشدید شده و ممکن است به سفت شدن عضلات، افت بیشتر درجه حرارت بدن، تغییر رنگ انگشتان دست و پا و نیز بستر ناخن‌ها به رنگ بنفش و از دست دادن هوشیاری منجر شود.

مهمترین علل افت دمای بدن عبارت از قرار گرفتن به مدت طولانی در معرض سرما به ویژه در محیط باز و افزایش باد و سرما و همچنین غرق شدن در آب سرد و نجات فرد قبل از خفگی کامل هستند. البته در افرادی که بیمار یا ضعیف هستند این حالت ممکن است حتی در درجه حرارت‌های نزدیک به درجه حرارت طبیعی بدن نیز بروز کند.

برخی عوامل این حالت را تشدید می‌کنند که از جمله آنها می‌توان به افزایش سن تا بالای سن 60 سالگی و یا سن شیرخوارگی،‌ پوشیدن لباس نازک یا مرطوب،‌ لاغر بودن چرا که افراد لاغر زودتر از افراد چاق دمای بدن خود را از دست می‌دهند، استعمال دخانیات که خون‌رسانی به اندام‌ها را کاهش می‌دهد، مصرف نوشیدنی‌های الکلی،‌ ابتلا به بیماری‌های روانی و نیز ابتلا به بیماری‌های مزمن مانند نارسایی قلبی،‌ بیماری ریوی و بیماری‌هایی که فرد را ناتوان و زمین‌گیر می‌کند، اشاره کرد.

بهترین راه‌های پیشگیری از افت دمای بدن این است که پیش از رسیدن زمستان و فصل سرما از سیستم گرم کننده منزل و داشتن لباس‌های گرم اطمینان حاصل کنید، لباس‌های بادگیر و چند لایه مانند شال گردن، کلاه و دستکش بپوشید،‌ در هوای بارانی اگر خیس شدید لباس‌های خود را هرچه سریعتر عوض کنید، برای تولید گرما سعی کنید حرکت داشته باشید، به هنگام بروز طوفان‌های شدید در زمستان منزل را ترک نکنید، در رودخانه یا دریاچه‌ای که یخ بسته است اسکیت یا ماهیگیری نکنید،‌ در فصل سرما کودکان را مرتبا تحت نظر داشته باشید، در مواقع رفتن به پیک نیک و یا راه‌پیمایی در هوای سرد تجهیزات و آمادگی‌های لازم برای موارد اورژانس در صورت گم شدن و یا آسیب‌دیدگی را به همراه داشته باشید.

همچنین باید در فصل سرما مرتبا به دیدن افرادی که نمی‌توانند به دلیل بیماری یا کهولت سن از خود مراقبت کنند بروید.

در صورت افت دمای بدن راه اصلی درمان انتقال به نزدیکترین مرکز اورژانس و بستری شدن است. همچنین می‌توانید در موارد اضطراری تا زمان رسیدن اورژانس اقدامات زیر را انجام دهید:

1. دقت کنید که فرد ممکن است در این وضعیت بدلیل گیج بودن در برابر اقدامات فرد کمک کننده مقاومت کند.

2. فرد را روی تخت قرار دهید و وی را با پتو برقی با درجه حرارت طبیعی بدن بپوشانید.

3. می‌توانید از حمام گرم و نه داغ کمک بگیرید اما برای راهنمایی در این مورد با یک مرکز اورژانس تماس بگیرید.

4. اگر فرد در فضای باز است وی را با پتو بپوشانید یا در برابر باد محافظت کنید.

5. می‌توانید از داروهایی برای حفظ فشار خون در صورت بحرانی بودن وضعیت فرد استفاده کنید.