عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد ضمن تاکید بر اجتناب از مصرف روزانه بیش از 5000IU ویتامین A در دوران بارداری، گفت: بعضی گزارشها حاکی از آن است که مصرف زیاد ویتامین A در دوران بارداری منجر به اختلالات مادرزادی می‌شود.

دکتر رباب داور در گفت‌وگو با خبرنگار «بهداشت و درمان» خبرگزاری دانشجویان ایران - منطقه یزد- با بیان این که ویتامین A برای رشد طبیعی، تمایز بافتی، تولید مثل و بینایی لازم هستند، اظهار کرد: دو نوع ویتامین A با نام‌های بتاکاروتن و رتینول وجود دارد که بتاکاروتن پیش‌ساز ویتامین A بوده و در میوه‌ها و سبزیجات یافت می‌شود و به هیچ وجه باعث آلودگی آنومالی‌های مادرزادی نمی‌شود. رتینول نیز در بسیاری از غذاها موجود است، که در این بین کبد حیوانات بیش ازهمه حاوی این نوع ویتامین A است.

وی خاطرنشان کرد: گزارشها حاکی از آن است که مصرف مقادیر بالای ویتامین A همراه با اختلالات

مادرزادی است، البته این گزارشها در تعداد کمی از بیماران انجام شده و دوز مصرف روزانه در آنها مشخص نشده است. همچنین در آنها هیچ روند اختلال مشخصی ذکر نشده است.

این فلوشیب نازایی تاکید کرد: در مطالعه‌ای که بر روی 423 زن باردار انجام گرفت، روزانه بین 10 هزار تا 30 هزار IU ویتامین A در 9 هفته اول بارداری تجویز شد که نهایتاً فقط 3 نوزاد با اختلال متولد شدند و هیچ ارتباطی بین دوز ویتامین و آنومالی مشخص نشد.

وی عنوان کرد: اگرچه یافته‌ها حاکی از آن است که مصرف ویتامین A به صورت مکمل در طول بارداری ممکن است بی‌ضرر باشد. ولی از آنجایی که کمبود ویتامین A در زنان باردار خیلی نادر است، هیچ دلیل علمی برای مصرف آن به صورت مکمل در حاملگی وجود ندارد و می‌بایست از مصرف بیش از 5000 واحد بین‌المللی آن در روز اجتناب کرد.

دکتر داور به مصرف داروهای حاوی ویتامین A جهت درمان بعضی از بیماری‌ها اشاره کرد و افزود: به طور نمونه ایزوترتینوتئین که جهت درمان آکنه استفاده می‌شود و از تراتو‍ژن‌های قویست، در زمره ایزومرهای ویتامین A برای درمان بیماری‌های پوستی است ولی استفاده از این دارو در 3 ماه اول حاملگی می‌تواند همراه با میزان بالای سقط و افزایش اختلالات مادرزادی ‌باشد.

وی تصریح کرد: اختلالات مادرزادی ناشی از داروی مذکور فقط در صورت مصرف آن در سه ماه اول بارداری گزارش شده است، ولیکن با توجه به نیمه عمر کوتاه آن قطع مصرف قبل از حاملگی، شانس آنومالی

(اختلالات مادرزادی) را افزایش نخواهد داد.

وی همچنین یادآور شد: داروی ایزوترتینوتئین می‌تواند اثرات سویی را برای همه ارگان‌های بدن از جمله جمجمه، صورت، دستگاه عصبی مرکزی و تیموس در پی داشته باشد؛ به طور مثال بیماری هیدروسفالی از شایع‌ترین اختلالات ناشی از مصرف این دارو در سیستم عصبی است.

دکتر داور از دیگر داروهای حاوی ویتامین A به اترتینات اشاره کرد و افزود: داوری اترتینات به صورت خوراکی جهت درمان پسوریازیس مصرف می‌شود و همواره با اختلال شدید جنین همراه است. با عنایت به این که در صورت قطع مصرف دارو نیز اختلال در حاملگی مشاهده می‌شود، بنابراین توصیه می‌گردد که در مصرف‌کنندگان آن تا حداقل 2 سال بعد از قطع دارو بارداری صورت نگیرد، چرا که احتمال بروز آنومالی در جنین تا 51 هفته بعد از قطع دارو هم گزارش شده است.

وی گفت: ترتینوئین از دیگر داروهای حاوی ویتامین A است که اغلب به صورت ژل جهت درمان آکنه و لگاریس مصرف می‌شود و موارد خوراکی آن در درمان بعضی از انواع سرطان خون نیز استفاده می‌شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد در خاتمه یاآور شد: طبق مطالعه‌ای که در سال 1993 بر روی 215 نوزاد متولد شده از مادرانی که در اوایل حاملگی از ژل ترتینوئین استفاده کرده بودند، هیچ گونه اختلال مادرزادی مشاهده نشد. در بررسی دیگر تنها 4 مورد اختلال مادرزادی در نوزادانی که مادرشان از داروی فوق در سه ماه اول حاملگی مصرف کرده بودند، گزارش شد که در هیچ کدام دوز مصرفی مشخص نشده بود.